KARIATYDA CZYTELNICTWA DLA DYREKTORA BIBLIOTEKI

8 września 2026 roku w Bibliotece Narodowej w Warszawie Fundacja Powszechnego Czytania po raz kolejny wręczyła KariatydyCzytelnictwa – wyróżnienia dla osób, instytucji i firm, które w wymierny sposób wspierają czytanie w Polsce. W kategorii Kariatydy Czytelnictwa i Odporności 2026 wyróżniony został Włodzimierz Naumczyk, dyrektor Biblioteki Publicznej im. Czesława Chruszczewskiego w Mieścisku.

W tegorocznym gronie laureatów tej kategorii znalazły się między innymi: Bank Pekao S.A., Helios S.A., Trefl Gdańsk S.A., Księgarnie Świat Książki, „Tygodnik Powszechny”, Fundacja im. Stefana Batorego, Fundacja Stocznia, Fundacja Panoptykon, Fundacja Rozwoju Dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Miasto Lublin wraz z Europejską Stolicą Kultury 2029 oraz Dzielnica Śródmieście m.st. Warszawy. Są to w większości podmioty o zasięgu ogólnopolskim; wyróżnienie dla biblioteki działającej w gminie liczącej około sześciu tysięcy mieszkańców jest w tym zestawieniu sytuacją nietypową.

Wyróżnienie przyznano osobie, ale dotyczy ono pracy instytucji. Za programami, które złożyły się na tę ocenę – autorską audycją radiową, Srebrną Kulturą, projektami poświęconymi profilaktyce kryzysów, kinem społecznościowym, studiem nagrań, Klubem Rodziny – stoi Zespół biblioteki, wsparcie samorządu gminy Mieścisko oraz sieć lokalnych partnerów: przedsiębiorstw, szkół i instytucji, które zdecydowały się wejść z biblioteką we wspólne przedsięwzięcia.

Laboratorium Odporności

W dniach 25–27 września dyrektor biblioteki wziął udział w Laboratorium Odporności – programie Fundacji Powszechnego Czytania, w którym kilkuosobowe zespoły z różnych samorządów pracują nad lokalnymi modelami odporności społecznej: nad tym, wokół czego i z kim warto budować współpracę, aby społeczność potrafiła poradzić sobie z kryzysem. Wystąpił jako prelegent z wykładem „Staruszka według Da Vinciego, czyli o perswazyjnej mocy furii działania”, a w sobotę i niedzielę pracował jako konsultant w grupach warsztatowych, wspólnie z przedstawicielami kilku samorządów.

Model współpracy przedstawiony w wykładzie opiera się na jednym założeniu: punktem wyjścia partnerstwa nie są narzędzia ani pieniądze, lecz energia instytucji i jej zdolność do zadbania o relację. Biblioteka nie występuje w nim jako bohater, lecz jako opiekun relacji – ten, kto niesie cudzą sprawę. Wynikają z tego trzy ruchy: zadbać o własną energię, zanim wyjdzie się do partnera; przetłumaczyć własny cel na język i korzyść rozmówcy, a po zakończeniu współpracy oddać widoczność, dziękując publicznie i z nazwy. W Mieścisku model ten przyniósł konkretne rezultaty: godzinną autorską audycję w radiu o zasięgu regionalnym, własne studio nagrań, kino, Klub Rodziny prowadzony z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej, książkę jubileuszową przygotowaną dla partnera z sektora bankowego oraz doroczny Dzień Wdzięczności dla wszystkich współpracujących firm i instytucji.

Największe zainteresowanie uczestników wzbudził wątek współpracy bibliotek z lokalnym biznesem. Po sesji do biblioteki wpłynęły pierwsze zapytania o możliwość wizyty studyjnej w Mieścisku oraz o przedstawienie tego modelu w innych samorządach. Dla biblioteki jest to przede wszystkim okazja do podzielenia się rozwiązaniami wypracowanymi lokalnie – i potwierdzenie, że sposób pracy przyjęty w małej gminie może być użyteczny także gdzie indziej.